Geschiedenis.nl

Van 19 maart tot en met 16 mei 2005 is in Paleis Het Loo de tentoonstelling ‘Voor Ons en Ons Huis: Honderd jaar Huisorde van Oranje, 1905-2005’ te zien. Op 19 maart is het honderd jaar geleden dat koningin Wilhelmina de Huisorde van Oranje stichtte ter beloning van mensen die verdienstelijk waren geweest voor het Koninklijk Huis. Met deze nieuwe orde kon de vorstin naar eigen believen en zonder tussenkomst van het parlement decoreren.

 

In de expositie Voor Ons en Ons Huis wordt ter gelegenheid van dit 100-jarig jubileum de geschiedenis van de Huisorde van Oranje geschetst, vanaf het ontstaan tot heden. Er zijn verschillende bijzondere voorwerpen te zien, zoals de keten van de Huisorde van de Wendische kroon van Mecklenburg, die hertog Hendrik droeg toen hij in 1901 in het huwelijk trad met koningin Wilhelmina. De officiële instellingsakte van 19 maart 1905, proefmodellen in een houten etui die ter goedkeuring aan koningin Wilhelmina voorgelegd werden en een afgekeurd gipsmodel van een ordekruis dat op last van prins Hendrik in het archief van de Orde werd opgeborgen, illustreren hoe de Huisorde in de beginjaren vorm kreeg. Originele ontwerptekeningen en stalen stempels tonen de in 1908 doorgevoerde wijzigingen, terwijl registers, ordetekenen en oorkonden demonstreren hoe de Orde in de praktijk werkte.

 

Eredamekruis, 1907. (Foto Paleis Het Loo)

Prins Hendrik was de eerste die in de Huisorde van Oranje werd opgenomen. De door hem gedragen onderscheidingstekens, evenals die van de koninginnen Emma, Wilhelmina en Juliana en de versierselen van grootkruis, gedragen door prins Bernhard, zijn in de tentoonstelling bijeen gebracht. Heel bijzonder is ook het met diamanten afgezette kruis van eredame, dat op 19 november 1907 werd uitgereikt aan gravin Von Brockdorff-Loën, grootmeesteres van Viktoria Augusta, keizerin van Duitsland. Het is het enige met briljanten versierde ordeteken, dat ooit werd uitgegeven.
Ook zijn de versierselen te zien van de Duitse keizer Wilhelm II, die als een van de eerste buitenlandse vorsten in de Huisorde werd opgenomen. Het waren echter vooral de ‘gewone’ mensen in koninklijke dienst die hiervoor in aanmerking kwamen: hofpersoneel in binnen- en buitenland, arbeiders en opzichters, maar ook de stationschef die het portier opende voor Wilhelmina en Hendrik toen zij in 1923 op Waterloo Station in Londen arriveerden. In 1969 reorganiseerde koningin Juliana de Huisorde ingrijpend: het aantal graden werd teruggebracht, voor trouwe dienst werd een aparte Orde voor Trouw en Verdienste gesticht, terwijl buitenlanders voortaan opgenomen konden worden in de nieuwe Kroonorde.

De tentoonstelling Voor Ons en Ons Huis is te bezichtigen op de begane grond van de Oostvleugel van het Paleis (geopend vanaf 13.00 uur). Op de bovenverdieping van deze vleugel is tevens de vaste opstelling van het Museum van de Kanselarij te bezichtigen.

Paleis Het Loo Nationaal Museum
Postadres Koninklijk Park 1, 7315 JA Apeldoorn.
Ingang via parkeerplaats Amersfoortseweg, Apeldoorn.
Geopend dinsdag t/m zondag en op feestdagen van 10.00-17.00 uur.
Gesloten ´s Maandags.
Entree € 9,00 p.p., 6 t/m 17 jr. € 3,00 p.p.
Routebeschrijving A1 en A50 afslag Paleis Het Loo en vervolgens ANWB-borden volgen.
Openbaar vervoer Station Apeldoorn, buslijn 102 en 104.
Informatie 055-5772400 of www.paleishetloo.nl
Persinformatie PR & Marketing, 055-5772459.
In het Stallencomplex is tevens de tentoonstelling Een Koninklijk Fotoalbum deel VI, te bezichtigen.