Geschiedenis.nl

Tentoonstelling Voor Napoleon. Hollanders in oorlogstijd, 1792-1815
14 oktober 2005 – 2 april 2006

Tweehonderd jaar geleden schudde Europa op zijn grondvesten. In Frankrijk was de revolutie uitgebroken. Napoleon Bonaparte, sinds 1804 keizer van Frankrijk, beheerste tot 1812 het vasteland. Op zee echter werd zijn vloot in 1805 verslagen door de Britse admiraal Nelson in de befaamde zeeslag bij Trafalgar.

 

Behalve korte perioden van vrede was Europa van 1792 tot 1815 in oorlog. Voor vele soldaten betekende deze periode een leven lang oorlog voeren. Ook tienduizenden

Nederlanders vochten voor Napoleon. Het Legermuseum in Delft belicht dit deel van onze geschiedenis in de tentoonstelling Voor Napoleon. Hollanders in oorlogstijd, 1792-1815. Eén van de topstukken is de uniformjas van Napoleon, die hij in 1815 droeg, het jaar van de Slag bij Waterloo. Het is afkomstig uit het Paleis Fontainebleau en was nog nooit eerder in Nederland te zien. Het jasje laat niets onverhuld van de omvang die zijn drager destijds gehad moet hebben: de keizer blijkt een kleine man met een dik buikje en een brede nek.

 

Tienduizenden Nederlandse soldaten vochten voor Napoleon. Niet alleen in Nederland, maar ook in België, Spanje, Duitsland, Polen en Rusland. Tijdens de Russische veldtocht van 1812 kwamen velen om het leven. In 1814 werd Napoleon gedwongen af te treden maar hij keerde in 1815 in Frankrijk terug. Tijdens de daaropvolgende Slag bij Waterloo vochten Nederlanders zowel voor de Nederlandse koning Willem I als voor Napoleon.

Bezoekers aan de tentoonstelling Voor Napoleon. Hollanders in oorlogstijd, 1792-1815 ontmoeten hier enkele van die Nederlanders, elk met hun eigen verhaal. Individuele kabinetten vormen mini-exposities met uniformen, prenten, egodocumenten en eigendommen, aan de hand waarvan hun ervaringen in deze Franse tijd worden verteld. Zou de jonge kadet Hendrik Jacob ’t Hart de barre veldtocht naar Duitsland in 1804 overleven? Wie was Valentijn Amende die 27 jaar als kwartiermeester de regimentsboeken bijhield en in 1804 de dienst moest verlaten omdat hij gesjoemeld zou hebben? Lukte het Adriaan Blussé om zich in 1813 conform het kleedvoorschrift te melden: ‘de pels donkergroen, gevoerd met wit flanel; de overslagen en kraag geborduurd, de kraag en opslagen der mouwen zwart bont’? En kon de Nederlandse chirurgijn Verhoef in de barre Russische kou van 1812 nog iets voor de gewonden betekenen? Het zijn enkele voorbeelden van Hollanders die een rol speelden in die roerige oorlogstijd.

 

Het Legermuseum wist voor deze expositie spectaculaire bruiklenen bijeen te brengen uit o.m. Sint-Petersburg, Versailles, Brussel, Wenen en Londen. Het Legermuseum zelf beschikt over een omvangrijke collectie uniformen, wapens, ooggetuigenverslagen, dagboeken, brieven en memorabilia van Hollanders die in dienst waren van Napoleon. Samen met deze internationale bruiklenen vormen ze een uniek geheel dat nog nooit eerder aan een groot publiek kon worden getoond.

Datum: t/m 2 april 2006

 

Voor Napoleon. Hollanders in oorlogstijd, 1792-1815
Zondag 20 november

Conservator Mark van Hattem geeft een toelichting op de tentoonstelling Voor Napoleon. Hollanders in oorlogstijd, 1792-1815. Tijdens de rondleiding kunnen bezoekers in de huid kruipen van de verschillende personen die hier een kijkje in hun leven geven: soldaten en officieren, maar ook een geweermaker, een chirurgijn, een marketentster en natuurlijk is ook Napoleon zelf aanwezig.

Datum: zondag 20 november
Tijd: 14.00 uur
Prijs: toegangskaartje museum
Reserveren: 015 215 05 08

 

Publicatie
Bij de tentoonstelling verschijnt het rijk geïllustreerde boek Voor Napoleon. Hollanders in oorlogstijd, 1792-1815.

Redactie: Mark van Hattem e.a.
Uitgeverij: Uitgeverij Thoth
Pagina’s ca 230 pp.
Illustraties: rijk geïllustreerd, full colour
Verschijnt: 13 oktober 2005