Opnieuw een historisch spektakel op tv, dit keer bij SBS 6: "Rome". In hoeverre geven de twaalf afleveringen ons een realistisch beeld van de strijd tussen Caesar en Pompeius?
Het jaar 52 voor Christus. Rome is uitgegroeid tot de rijkste stad van de westerse wereld, een metropool met ruim 1 miljoen inwoners en het levendige middelpunt van een enorm rijk.
Maar de stad is in verval, geteisterd door corruptie en excessen die de fundamenten waar de republiek op berust langzaam maar zeker aan beginnen te tasten.
Gaius Julius Caesar, de veroveraar van Gallië, besluit terug te keren naar Rome om de macht te grijpen. Hij heeft de steun van een leger loyale mannen, beschikt over grote rijkdommen en komt met een populistisch programma dat de republiek terug moet geven aan het volk. De aristocratische elite, aangevoerd door Pompeius Magnus, reageert geschokt en dreigt Caesar te vervolgen voor het plegen van oorlogsmisdaden als hij het waagt om Rome te betreden.
Dit is de situatie als twee soldaten van het 13de legioen, Lucius Vorenus en Titus Pullo, het bevel krijgen om de gestolen standaard, het symbool van hun legioen, terug te halen en zo een reeks van gebeurtenissen in gang zullen zetten die de geschiedenis van Rome voor altijd zullen veranderen.
De serie Rome is de duurste productie ooit en de zoveelste poging om een waarheidsgetrouwe rolprent over de Romeinse geschiedenis te maken. Waar twee andere recente pogingen zoals ‘Gladiator’ (2000), een film die weliswaar spectaculair was, maar inhoudelijk niet veel verder kwam dan klassieke en clichématige thema’s als wraak en vals sentiment en ‘Augustus’ (2003) toch te veel aan de oppervlakte bleven, daar graaft Rome toch duidelijk dieper. De makers van de serie zijn er in geslaagd om een waarheidsgetrouw beeld van de stad Rome en van de Romeinse maatschappij in al zijn facetten te schetsen.
Zo wordt de stad Rome in de serie bijvoorbeeld niet voorgesteld als een geheel uit marmer opgetrokken aards paradijs, maar als een stad met meerdere, sterk van elkaar verschillende gezichten.
De kijker maakt zowel kennis met de statige gebouwen die bewoond werden door de nobiles als met de antieke sloppenwijken en achterbuurten waar het plebs en de bezitlozen vaak in armoedige omstandigheden woonden.
Door bijvoorbeeld de luxueuze en excessieve levensstijl van de Julisch- Claudische familie (een van de rijkste Romeinse adellijke families die uiteindelijk vijf keizers zou voortbrengen) te vergelijken met de eenvoudige omstandigheden waarin de soldaat Lucius Vorenus leeft, wordt het contrast tussen arm en rijk goed weergegeven. Het wordt duidelijk dat Rome, net zoals vrijwel elke grote stad, zowel zijn mooie als zijn smerige kanten heeft.
{mospagebreak}Verder geeft ‘Rome’ ook een goed beeld van de politieke situatie ten tijde van de late republiek en laat de serie op een realistische manier zien hoe de Romeinen in de praktijk politiek bedreven.
De strijd om de macht was een complex spel met veel haken en ogen en bestuurders die aanspraak maakten op een aanzienlijk deel van de macht moesten constant schipperen tussen verschillende coalities en altijd zorgen dat hun positie door een legitieme basis gefundeerd was.
Zo wordt bijvoorbeeld al snel duidelijk dat Caesar over genoeg manschappen beschikt om Rome binnen te rijden en Pompeius een vernietigende nederlaag toe te brengen, maar aanvankelijk kiest hij er toch voor om dit niet te doen en Pompeius een vrede aan te bieden, omdat hij anders als een roekeloze tiran gezien zou worden door de Romeinse bevolking.
Dat status en legitimiteit voor Romeinen die een invloedrijke positie ambieerden belangrijk was, komt sowieso goed naar voren in de serie. ‘Rome’ is grotendeels historisch correct en schetst een mooi beeld van de Romeinse samenleving en de crisis die heerste in het jaar 52 V.Chr.
Voeg daar nog eens het goede acteerwerk van de belangrijkste vertolkers, met name van Clarian Hinds (Caesar) en James Purefoy (Marcus Antonius), aan toe en je hebt een van de beste tot nu toe verschenen producties over het oude Rome.
Rome
Te zien: bij SBS 6, elke zondag vanaf 21.30 uur. Vanaf 1 januari 2006 (dan is er vanaf 20.00 uur een voorbeschouwing)
Regie: Michael Apted, Allen Coulter, Julian Farino, Jeremy Podeswa, Alan Poul, Mikael Salomon, Alan Taylor, Timothy Van Patten
Genre: historisch drama
Speelduur: 50 minuten (12 afleveringen)
Jaar: 2005
Acteurs: Kevin McKidd, Ray Stevenson, Polly Walker, Kenneth Cranham, Lindsay Duncan, Tobias Menzies, Kerry Condon, Karl Johnson, Indira Varma, David Bamber, Max Pirkis, Nicholas Woodeson, Suzanne Bertish, Paul Jesson, Rick Warden, James Purefoy, Clarian Hinds, Lorcan Cranitch, Haydn Gwynn, Carol Amiga, Lee Boardman, Simone De Marinis, Anna Patrick
Gaius Julius Caesarwas een Romeins politicus. Hij wordt meestal kortweg Julius Caesar of Caesar genoemd en wordt gezien als een van de machtigste mannen van zijn tijd. Hij had jarenlang de politieke macht te Rome. Afkomst Gaius Iulius Caesar was de zoon van Gaius Iulius Caesar Strabo en Aurelia Cotta. Terwijl zijn vader het niet verder schopte dan praetor, bekleedden Caesars oom Sextus Iulius Caesar, zijn oudoom Gaius Marius, zijn grootvader aan moederszijde Lucius Aurelius Cotta maior, oom aan moederszijde Lucius Aurelius Cotta minor en de vader van zijn grootmoeder Marcia Quintus Marcius Rex allen de functie van consul. Langs de kant van de Gens Iulia voerde hij zijn afkomst terug op Iulus, een zoon van Aeneas, en zodoende een kleinzoon van Venus. Via de tak van de gens Marcia van zijn grootmoeder Marcia, die het cognomen Rex droegen, kon hij zijn afkomst terugvoeren op Ancus Marcius, vierde legendarische koning van Rome en kleinzoon van de tweede legendarische koning van Rome, Numa Pompilius. Zijn oudoom Gaius Marius was een van de vooraanstaande mannen van zijn tijd en was een leidende figuur binnen de populares. Langs moederskant was hij verbonden met de tak van de Aurelii Cottae, die verscheidene consules leverden aan de Romeinse Republiek, én met de gens Claudia. Uiterlijk Wij kennen Caesar van munten en antieke bustes. Op de munten zien wij een lang en mager hoofd met een opvallende haakneus. Suetonius schrijft dat Caesar erg onder zijn kaalheid leed en die steeds wilde verbergen. Verrassend genoeg beschrijft Suetonius Caesars gezicht met de woorden paulo pleniore ("aan de volle kant"[1]). In 2007 werd een buste gevonden van Caesar, opgedoken door archeologen uit de Rhône, midden in de stad Arles. Deze levensgrote buste toont een ouder wordende man met rimpels en ingevallen wangen. De buste zou dateren uit 46 voor Christus, het jaar waarin Caesar Arles een bevoorrechte positie gaf als Romeinse stad. Het borstbeeld is mogelijk in het water gegooid na de moord op Caesar, omdat het in die tijd beter was niet als een aanhanger van hem gezien te worden. De vondst is extra bijzonder omdat het waarschijnlijk het oudste beeld is van Caesar dat ooit is gevonden en misschien zelfs het enige dat nog tijdens het leven van Caesar is vervaardigd. Wereldwijd zijn ongeveer twintig antieke bustes van Julius Caesar bekend. Het bericht over de vondst werd op 13 mei 2008 naar buiten gebracht door het Franse instituut voor archeologisch onderzoek onder water DRASSM (Département des recherches archéologiques subaquatiques et sous-marines). Of de afgebeelde Caesar is staat niet vast, maar is wel aannemelijk, vier experts zijn het hierover eens. Levensloop Caesar kent bij het begin van zijn loopbaan wat tegenslagen, maar komt al snel op het juiste spoor na de dood van Lucius Cornelius Sulla. Jeugd Caesar werd op 13 juli 100 v.Chr. geboren in de Subura, één van de dichtstbevolkte wijken van Rome, niet bepaald een wijk waar men als lid van een oude voorname patricische familie wenste geboren te worden, maar de Caesari waren door de eeuwen heen verpauperd. Omdat de vader van Caesar druk doende was met zijn sporen te verdienen in de Romeinse politiek, stond zijn moeder Aurelia Cotta in voor de opvoeding van de jonge Caesar. Ze deed dit zo goed dat zelfs iemand als Tacitus - niet direct bekend om zijn respectvolle houding tegenover vrouwen - haar prees. Rond zijn tiende jaar ontving Caesar onderwijs van Marcus Antonius Gnipho (Suet., De Grammaticis VII.), een bekend specialist in de Griekse en Latijnse letteren, waarbij hij de werken van Homeros in het Grieks en in de oude Latijnse vertalingen van Lucius Livius Andronicus las. Hij leerde ook paardrijden, zwemmen en zwaardvechten, wat hem later van pas zou komen. De jonge Caesar leek aanleg te hebben voor de redenaarskunst en hij zal dan ook vaak het Forum Romanum bezocht hebben waar redenaars op de rostra hun redevoeringen afstaken. Nadat hij op 15 maart 85 v.Chr. uit handen van zijn vader de toga virilis (het teken van volwassenheid) had ontvangen, kon de carrière van de jonge Caesar beginnen. Maar nog voor Caesar de leeftijd van 16 had bereikt, overleed zijn vader onverwacht toen hij zich 's ochtends aankleedde. Hierdoor werd Caesar pater familias met de patria potestas (absolute gezag over alle leden van zijn familie), hoewel zijn moeder in de praktijk haar invloed liet gelden op Caesar. Caesar schreef intussen enkele tragedies en gedichten. Begin van een loopbaan Wanneer Caesar in 84 v.Chr. voorgedragen wordt als flamen Dialis - priester van Jupiter en meest sacrale persoon van Rome - verbreekt hij zijn verloving met de dochter van een eques om de patricische Cornelia Cinna minor, dochter van de leider van de populares Lucius Cornelius Cinna, te huwen. Maar de dood van zijn schoonvader en de dictatuur van Lucius Cornelius Sulla, de leider van de optimates, staken daar een stokje voor. Het is moeilijk in te schatten in hoeverre het ambt van flamen Dialis - dat door allerlei regels gebonden was - Caesars carrière zou hebben belemmerd. De flamen Dialis mocht immers geen leger onder de wapenen zien, wat Caesars verovering van Gallië niet zou hebben bevorderd. Hoewel Sulla er bij hem aandringt te scheiden van zijn vrouw, die door haar vader met de populares verbonden is, weigert Caesar dit te doen en komt hij zelfs in levensgevaar. Gelukkig kan hij zijn belagers afkopen met 48.000 sestertii, wanneer dezen hem vinden in het Sabijns gebergte. Gevlucht voor Sulla in 82 v.Chr. dient de nu negentienjarige Caesar als officier in de staf van de Sullaanse propraetor Marcus Minucius Thermus van de provincia Asia. Bij de belegering van de stad Mytilene op Lesbos in 80 v.Chr. verdient hij de corona civica ("burgerkroon"), voor zijn moed in de strijd en het redden van een medeburger. Om de belegering te bekorten, wordt Caesar op diplomatieke missie naar het hof van koning Nicomedes IV van Bithynië gestuurd. Geruchten deden de ronde dat Caesars relatie met Nicomedes van een homoseksuele aard zou zijn. Homoseksueel gedrag was in de hellenistische wereld min of meer geaccepteerd, voor een Romeinse gezant was in Romeinse ogen daarentegen onacceptabel dat Caesar de passieve partner in een dergelijke verhouding zou zijn geweest en het gerucht dat hij "de vrouw van Nicomedes was geweest" deed afbreuk aan Caesars reputatie. Caesars politieke loopbaan neemt een vlucht Nu Caesar zich bewezen had in de strijd en zijn trouw aan de populares had getoond, werd het tijd dat hij zijn verdiensten in politieke winst kon omzetten. De gelegenheid zou zich weldra voordoen aan Caesar om zijn politieke carrière te lanceren en aldus te beginnen aan wat toen nog een doorsnee carrière leek te zullen worden. Quaestor in Hispania Ulterior Caesar is in 69 v.Chr., het jaar waarin zijn echtgenote Cornelia Cinna minor en zijn tante Iulia, de echtgenote van Gaius Marius, overleden zijn, quaestor en houdt een opvallende lijkrede voor beide dames, die als propaganda voor de populares diende. Zijn ambt als quaestor in Hispania Ulterior vervult hij zonder noemenswaardige incidenten. Hij zal later als propraetor terugkeren naar deze provincia. In 67 v.Chr. is hij nog curator van de Via Appia. Datzelfde jaar zou hij ook Pompeia Sulla huwen. Intussen is Gnaius Pompeius bezig zijn bliksemcarrière uit te bouwen door de Middellandse Zee van piraten - die ook Caesar gevangen hadden genomen - te ontdoen en vervolgens tegen Mithridates VI ten strijde te treken. Hoewel hij samen met Marcus Calpurnius Bibulus aedilis curulis was in 65 v.Chr., kreeg Caesar de meeste eer voor de spelen die ze beiden financierden. Zo liet Caesar 320 paren gladiatoren aantreden, die getraind waren in eigen kazernes, wat sommige senatoren met afschuw deed terugdenken aan de recente gebeurtenissen met Spartacus. Het jaar daarop wordt hij aangesteld als iudex quaestorius (rechter). In 63 v.Chr., het jaar dat Marcus Tullius Cicero consul was, wordt Caesar tot pontifex maximus gekozen. Het is in dit jaar dat de Catilinarische samenzwering uitkomt, waarin Caesar mogelijk een rol heeft gespeeld. Hij verzette zich in ieder geval tegen het terechtstellen van burgers, ook al waren het samenzweerders. Het jaar daarop werd Caesar verkozen als praetor en zou hij zich laten scheiden van Pompeia Sulla, nadat Publius Clodius Pulcher zich op ongehoorde wijze het huis van Caesar had weten binnen te werken. In 61 v.Chr. wordt hij dan als propraetor naar Hispania Ulterior gestuurd, een gebied dat hij zoals gezegd al als quaestor bezocht had. Triumvir en consul Tot zover leek Caesars carrière niet opvallend, maar dat weerhield hem er niet van grote ambities te koesteren. Hij had zijn zinnen gezet op het consulaat, maar zag in dat de inamicitia (vijandschap) tussen Crassus en Pompeius een constante bedreiging was voor zijn carrière. Hij besloot dus te doen wat nog nooit iemand voor hem gedaan had: hij zou trachten de inamicitia tussen de twee voornaamste mannen van Rome te overbruggen. En het volgende jaar slaagde Caesar in zijn opzet. Caesar sloot in 60 v.Chr. het eerste triumviraat met Marcus Licinius Crassus en Gnaius Pompeius Magnus. De triumviri (driemannen) kwamen overeen dat er in de staat niets zou gebeuren dat een van de triumviri tegenstond. Met de hulp van Crassus en Pompeius zou Caesar tot het ambt van consul worden gebracht. Eens consul moest hij dan een wet doordrukken die Pompeius' veterani grond schonk en nieuwe pachtbelastingen voor de provincia Asia. Om de triumviri nauwer met elkaar te verbinden huwt Pompeius in 59 v.Chr. Caesars dochter Iulia en Caesar Cornelia. Proconsul van Gallia en Illyria Zie Gallische oorlog voor het hoofdartikel over dit onderwerp. Na zijn consulaat werd Caesar aangesteld als proconsul van Gallia en Illyria voor een periode van vijf jaar. Burgeroorlog Zie Burgeroorlog tussen Pompeius en Caesar voor…
-49 v. Chr.
Burgeroorlog tussen Caesar en Pompejus tot 46
-44 v. Chr.
Op 15 maart wordt Caesar vermoord door de senatoren Cassius en Junius Brutus